Bir şirketin yazılım faturasına yakından bakınca çoğu zaman aynı tablo çıkar: ofis paketi, proje aracı, CRM, parola yöneticisi, kimlik yönetimi, toplantı aracı... Her biri ayrı bir abonelik, her biri kullanıcı başına ve dolar bazlı. Kur yükseldikçe ya da üretici zam yaptıkça fatura büyüyor; şirket büyüdükçe de katlanıyor. Bu yazı, son haftalarda yayımladığımız açık kaynak serisinin toparlayıcısı: bir şirketin temel yazılım ihtiyaçlarının tamamını kendi sunucusunda, açık kaynak araçlarla nasıl karşılayabileceğini, maliyetin gerçekte nasıl değiştiğini ve geçişin hangi sırayla yapılması gerektiğini anlatıyoruz.
Neden şimdi?
Son iki yılda birkaç gelişme aynı anda yaşandı ve "kendi sunucumuzda çalışalım" fikri birçok şirket için teorik bir tercih olmaktan çıktı:
- Zamlar: Microsoft, 1 Temmuz 2026'dan itibaren Microsoft 365 iş planlarının yıllık taahhütlü fiyatlarını artırdı (Business Standard için kullanıcı başı aylık 12,50 $'dan 14 $'a).
- Kur riski: Bu aboneliklerin neredeyse tamamı dolar bazlı. TCMB'nin 2 Ekim 2026 gösterge kuruna göre 1 dolar yaklaşık 49 TL.
- Kendi sunucusunda Jira'nın sonu: Atlassian, Data Center ürünlerini 28 Mart 2029'da salt okunur hale getiriyor; Server sürümü zaten 2024'te bitti.
- KVKK: Yurt dışına kişisel veri aktarımını düzenleyen 9. madde 1 Haziran 2024'te değişti; standart sözleşmenin beş iş günü içinde Kurula bildirilmesi gibi yeni yükümlülükler geldi.
- Olgunlaşan açık kaynak: Nextcloud, Keycloak, Mattermost, OpenProject, Odoo gibi projeler artık on binlerce yıldızlı, düzenli sürüm çıkaran, kurumlarda yıllardır çalışan ürünler.
Paketin haritası: hangi ihtiyaç, hangi araç?
| İhtiyaç | Ticari örnek | Açık kaynak karşılığı | Ayrıntılı rehber |
|---|---|---|---|
| Tek şifreyle giriş + 2FA | Microsoft Entra ID, Okta | Keycloak, authentik | Şirket güvenliği |
| Parola yöneticisi | 1Password, Bitwarden | Vaultwarden | Şirket güvenliği |
| Dosya paylaşımı | Google Drive, OneDrive, Dropbox | Nextcloud, ownCloud, Seafile | Doküman yönetimi |
| Tarayıcıda ofis | Google Docs, Office Online | ONLYOFFICE, Collabora | Doküman yönetimi |
| Belge arşivi, wiki | Confluence, Notion | Paperless-ngx, BookStack, Docmost | Doküman yönetimi |
| Ekip sohbeti | Slack, Teams | Mattermost, Zulip, Rocket.Chat, Element | Ekip iletişimi |
| Görüntülü toplantı | Zoom, Teams | Jitsi Meet, BigBlueButton | Ekip iletişimi |
| Kurumsal e-posta | Google Workspace, Exchange Online | Mailcow, Stalwart | Ekip iletişimi |
| Proje yönetimi | Jira, Asana, Monday | OpenProject, Plane, Redmine, GitLab | Jira alternatifleri |
| CRM (+ ERP) | Salesforce, HubSpot | Odoo, ERPNext, Dolibarr, Twenty, EspoCRM | Açık kaynak CRM |
| Destek masası | Zendesk, Jira Service Management | Zammad | Açık kaynak CRM |
| Yedekleme + izleme | Ticari yedekleme ve izleme ürünleri | restic, Proxmox Backup, Healthchecks, Grafana, Zabbix | Yedekleme ve izleme |
| Güvenlik izleme | Ticari SIEM/XDR ürünleri | Wazuh | Şirket güvenliği |
Örnek hesap: 50 kişilik bir şirket
Tipik bir senaryo düşünelim: 50 çalışan; bunların 30'u proje ve teknik ekipte, 10'u satışta. Ticari araçlarla yıllık lisans maliyeti (kullanıcı başı aylık liste fiyatları, yıllık faturalandırma, Ekim 2026):
| Kalem | Hesap | Yıllık |
|---|---|---|
| Microsoft 365 Business Standard (e-posta, ofis, Teams, OneDrive) | 50 × yaklaşık 14 $ × 12 | ≈ 8.400 $ |
| Jira Cloud Standard | 30 × 7,91 $ × 12 | ≈ 2.850 $ |
| Salesforce Sales Pro Suite | 10 × 100 $ × 12 | 12.000 $ |
| 1Password Business | 50 × 8,99 $ × 12 | ≈ 5.395 $ |
| Microsoft Entra ID P1 (koşullu erişim, gelişmiş kimlik) | 50 × 7 $ × 12 | 4.200 $ |
| Toplam | ≈ 32.800 $ (yaklaşık 1,6 milyon TL) |
Bu hesaba destek masası, pazarlama otomasyonu, büyük toplantı lisansları gibi kalemler dahil değil; çoğu şirkette gerçek tutar daha yüksektir.
Açık kaynak tarafı sıfır değil
Dürüst olalım: açık kaynak paketin maliyeti sıfır değildir. Lisans ücreti yoktur, ama şunlar vardır:
- Sunucu: 50 kişilik bu paket için kabaca 2–3 güçlü sanal sunucu yeterlidir. Tek tek araçların resmi gereksinimleri yol gösterir: örneğin OpenProject 200 kullanıcıya kadar 4 çekirdek / 4 GB, Mattermost 1.000 kullanıcıya kadar 1 vCPU / 2 GB, Mailcow 5–10 kullanıcı için 8 GB, Jitsi 8 GB öneriyor.
- Kurulum ve geçiş: Tek seferlik bir proje: kurulum, kimlik bağlantıları, veri aktarımı ve kullanıcı eğitimi.
- Bakım: Güncellemeler, güvenlik yamaları, yedek kontrolü ve izleme. Bu kalem atlanamaz; serinin güvenlik ve yedekleme yazılarında nedenini anlattık.
- Gerekirse ücretli sürümler: Bazı açık kaynak araçların kurumsal özellikleri ücretli (örneğin Zulip'in büyük ekipler için planları, ONLYOFFICE'in 20 kullanıcı üstü önerisi, Odoo Enterprise modülleri). Bunlar ticari karşılıklarından genellikle ucuzdur, ama hesaba katılmalıdır.
Asıl fark maliyetin büyüme biçimindedir: ticari paketlerde 51. çalışan da tam lisans ücretine mal olur; açık kaynak pakette ise aynı sunucular kapasite dolana kadar ek maliyetsiz yeni kullanıcı alır. Şirket 50'den 100 kişiye çıktığında ticari fatura iki katına çıkarken açık kaynak tarafta çoğu zaman yalnızca sunucu kaynağı artırılır. Kur riski de büyük ölçüde ortadan kalkar: Türkiye'deki bir veri merkezinde barındırma ve yerel destek TL ile ödenebilir.
Paketin omurgası: kimlik ve yedek
Bu paketin başarısı tek tek araçlardan çok, onları bir arada tutan iki katmana bağlıdır:
- Kimlik (Keycloak veya authentik): Tüm araçlar aynı şirket hesabıyla ve iki adımlı doğrulamayla açılır. İşe yeni başlayan tek hesapla her şeye erişir; ayrılanın erişimi tek yerden kapanır. Kimlik katmanı olmadan on ayrı araç, on ayrı kullanıcı listesi ve on ayrı güvenlik açığı demektir.
- Yedek ve izleme (restic, Healthchecks, Grafana): 3-2-1-1-0 kuralına uygun, en az bir kopyası silinemez yedekler ve bir şey bozulduğunda kullanıcılardan önce haber veren izleme. Veeam'in 2025 raporuna göre fidye saldırılarının %89'u yedekleri de hedef alıyor; yedekleme bu paketin pazarlık götürmeyen parçasıdır.
Geçiş yol haritası
Her şeyi bir hafta sonunda değiştirmeye çalışmak en sık yapılan hatadır. Önerdiğimiz sıra, riski en aza indirip kazanımı en başa alır:
- Hazırlık: Mevcut aboneliklerin, kullanıcıların, veri hacimlerinin ve entegrasyonların envanteri; hangi aboneliğin ne zaman yenileneceğinin takvimi.
- Temel katman: Kimlik sunucusu, parola kasası, yedekleme ve izleme. Kullanıcıya görünmeyen ama her şeyin üstüne kurulduğu katman.
- Dosya ve ofis: Nextcloud + ONLYOFFICE; önce bir departmanla pilot, sonra tüm şirket. Masaüstü ve mobil senkronizasyon uygulamalarının kurulumu.
- İletişim: Önce görüntülü toplantı (Jitsi, en kolay geçilen parça), sonra ekip sohbeti; e-posta en son ve DNS ayarları hazır olduğunda.
- İş uygulamaları: Proje yönetimi ve CRM; veri temizliği ve aktarımıyla birlikte.
- Kapanış: Eski abonelikleri yenileme tarihlerinde, verileri arşivlendikten sonra kapatmak. Kısa bir süre iki sistemin birlikte çalışması normaldir.
Ticari aboneliklerin yıllık yenileme tarihleri geçiş takvimini belirlemek için iyi bir çerçevedir: her aboneliğin yenilenmesinden önce o parçanın geçişini tamamlamak, çift ödemeyi en aza indirir.
Hibrit yol: hepsini değiştirmek zorunda değilsiniz
Her şirket her aracı değiştirmek zorunda değil. Pek çok şirket için mantıklı bir orta yol: e-postayı ve masaüstü Office'i bir süre ticari tarafta tutup, maliyetin ve verinin en yoğun olduğu kalemleri (dosya paylaşımı, proje, CRM, parola yönetimi, yedekleme) kendi sunucunuza almak. Keycloak gibi kimlik sunucuları Microsoft Entra ID ve Google Workspace ile birlikte çalışabildiği için bu iki dünya arasında tek giriş deneyimi kurmak mümkün.
Bu paket kimler için uygun değil?
- Hiç teknik desteği olmayan ve dışarıdan destek de almayacak şirketler: Açık kaynak araçlar bakımsız bırakılamaz. Bakımı ya şirket içinde biri ya da bir hizmet sağlayıcı üstlenmelidir.
- Çok küçük ekipler (birkaç kişi): Lisans maliyeti zaten düşükse kurulum ve bakım maliyeti kazancı aşabilir; bu ölçekte yalnızca birkaç temel araçla (örneğin parola kasası ve yedekleme) başlamak daha mantıklı.
- Belirli bir ticari ekosisteme derin bağımlı olanlar: Karmaşık Excel makroları, Power Platform otomasyonları ya da Salesforce'a özel geliştirmeler varsa geçiş ayrıca planlanmalı, belki hibrit yol seçilmelidir.
Sık sorulan sorular
Bir şirket tamamen açık kaynak yazılımla çalışabilir mi?
Evet. Kimlik (Keycloak), dosya ve ofis (Nextcloud + ONLYOFFICE), iletişim (Mattermost, Jitsi, Mailcow), proje (OpenProject), CRM (Odoo), parola yönetimi (Vaultwarden) ve yedekleme (restic) gibi araçlarla temel ihtiyaçların tamamı kendi sunucunuzda karşılanabilir. Önemli olan kurulumun doğru yapılması ve düzenli bakımdır.
Açık kaynağa geçmek ne kadar tasarruf sağlar?
50 kişilik örnek bir şirkette Microsoft 365, Jira, Salesforce, 1Password ve Entra ID'nin yıllık lisans maliyeti yaklaşık 32.800 $ (yaklaşık 1,6 milyon TL). Açık kaynak pakette lisans yerine sunucu, kurulum ve bakım maliyeti vardır; en büyük fark, maliyetin çalışan sayısıyla değil sunucu kapasitesiyle büyümesidir.
Geçişe nereden başlanmalı?
Önce kimlik sunucusu, parola kasası, yedekleme ve izlemeden oluşan temel katman kurulmalı; ardından dosya ve ofis, iletişim ve en son proje ile CRM uygulamalarına geçilmelidir. Eski abonelikler yenileme tarihlerinde kapatılarak çift ödeme önlenir.
Verilerimiz Türkiye'de kalabilir mi?
Evet. Açık kaynak paket Türkiye'deki bir veri merkezinde ya da şirketin kendi altyapısında çalıştırılabilir. Bu, KVKK'nın 1 Haziran 2024'te değişen yurt dışına aktarım kurallarından doğan yükümlülükleri sadeleştirir; şirkete özel değerlendirme için hukuk danışmanına başvurulmalıdır.
Tüm araçları aynı anda değiştirmek zorunda mıyız?
Hayır. Hibrit bir yol mümkündür: örneğin e-posta ve masaüstü Office ticari tarafta kalırken dosya paylaşımı, proje, CRM, parola yönetimi ve yedekleme kendi sunucunuza alınabilir. Keycloak gibi kimlik sunucuları her iki tarafta tek giriş deneyimi sağlayabilir.
Açık kaynak araçların bakımını kim yapacak?
Bakım şirket içindeki bir BT ekibi ya da bir hizmet sağlayıcı tarafından düzenli olarak yapılmalıdır: güncellemeler, güvenlik yamaları, yedek kontrolleri ve izleme. Bakımsız bırakılan bir açık kaynak sistem, güncel bir ticari hizmetten daha riskli olabilir.
e-veri.com ile şirket geçiş paketi
Bu serideki araçların tamamı için ihtiyaç analizi, sunucu boyutlandırma, Türkiye'deki sunucularımızda ya da kendi altyapınızda kurulum, kimlik ve tek şifreyle giriş bağlantıları, mevcut sistemlerinizden veri aktarımı, kullanıcı eğitimi, 3-2-1-1-0 kuralına uygun yedekleme, izleme ve sürekli bakım hizmeti veriyoruz. Tek bir araçla başlamak da, adım adım tüm paketi kurmak da mümkün. Ayrıntılı rehberler: proje yönetimi, doküman yönetimi, CRM, ekip iletişimi, şirket güvenliği ve yedekleme ve izleme. Tüm çözümleri açık kaynak çözümler sayfamızda inceleyebilir, teklif için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
- Şirket için açık kaynak paket (genel bakış) (bu yazı)
- Proje yönetimi: Jira alternatifleri
- Doküman yönetimi: Google Drive alternatifleri
- Açık kaynak CRM
- Ekip iletişimi: Slack, Teams, Zoom alternatifleri
- Şirket güvenliği: SSO, parola kasası, izleme
- Yedekleme ve izleme
- Kurulum ve karar rehberleri — İş yönetimi: Odoo · ERPNext · Dolibarr · EspoCRM · OpenProject | İletişim ve belge: Nextcloud · Seafile · BookStack · Paperless-ngx · Mattermost · Rocket.Chat · Jitsi Meet · Zammad · Chatwoot | Altyapı ve güvenlik: Keycloak · authentik · Vaultwarden · Wazuh · Gitea · n8n · Uptime Kuma · Prometheus + Grafana · Matomo · restic | Karar: Kendi sunucunuzda yapay zeka · Açık kaynak lisansları · Hosting mi, VPS mi?
- Kurumsal hizmetler: kurulum, yönetilen hosting ve bakım için teklif
- Tüm kurulum ve karar rehberleri (konu başlıklarına göre)